Relaties en gezin
Artrose heb je niet alleen. Ook je partner, gezin, familie en vrienden merken vaak dat er iets verandert. Misschien kun je minder lang wandelen, heb je vaker pijn of ben je sneller moe. Dat kan invloed hebben op je relatie en op het gezinsleven. Toch hoeft artrose niet tussen jullie in te komen. Door open met elkaar te praten en samen oplossingen te zoeken, kun je veel problemen voorkomen.
Artrose kan onzichtbaar zijn
Veel mensen met artrose horen wel eens: “Maar je ziet er toch goed uit?” Dat kan frustrerend zijn. Pijn, stijfheid en vermoeidheid zijn vaak niet zichtbaar voor anderen. Daardoor begrijpen mensen soms niet waarom je bepaalde dingen niet meer kunt of waarom je een afspraak afzegt.
Vertel daarom wat artrose voor jou betekent. Je hoeft niet steeds uit te leggen hoe het voelt, maar het helpt als mensen weten waar je tegenaan loopt.
Praten helpt
Veel mensen willen hun partner of gezin niet belasten. Ze zeggen daarom minder snel dat ze pijn hebben of ergens tegenop zien. Tegelijkertijd kan je partner zich juist machteloos voelen als hij of zij niet weet wat er speelt.
Probeer daarom regelmatig met elkaar te bespreken:
waar je last van hebt;
wat wel en niet lukt;
waar je hulp bij kunt gebruiken;
wat je juist graag zelf blijft doen.
Zo voorkom je misverstanden en blijf je samen zoeken naar wat werkt.
Verdeel taken anders
Misschien kosten huishoudelijke taken of klussen meer energie dan vroeger. Dat betekent niet dat je alles moet opgeven. Kijk samen hoe je de taken kunt verdelen.
Denk bijvoorbeeld aan:
boodschappen laten bezorgen;
zwaardere klussen verdelen;
huishoudelijke apparaten gebruiken die het werk lichter maken;
klusjes verspreiden over de week.
Een andere taakverdeling betekent niet dat je minder bijdraagt. Iedereen levert een bijdrage op zijn of haar eigen manier.
Blijf leuke dingen doen
Door pijn of vermoeidheid kun je geneigd zijn activiteiten af te zeggen. Daardoor kun je je steeds meer terugtrekken. Juist daarom is het belangrijk om samen leuke dingen te blijven doen.
Kies activiteiten die passen bij wat jij kunt, zoals:
samen fietsen of wandelen in een rustig tempo;
een museum bezoeken;
samen koken;
een spelletje spelen;
afspreken met vrienden.
Het gaat niet om hoeveel je doet, maar dat je samen blijft genieten.
Intimiteit en seksualiteit
Artrose kan ook invloed hebben op intimiteit en seksualiteit. Pijn, stijfheid of vermoeidheid kunnen ervoor zorgen dat vrijen minder vanzelfsprekend is. Sommige mensen maken zich zorgen dat bewegen pijn doet of voelen zich minder aantrekkelijk.
Dat is heel normaal. Praat er samen over. Vaak helpt het om:
een moment te kiezen waarop je minder pijn hebt;
rustig de tijd te nemen;
houdingen te zoeken die prettig voelen;
elkaar te vertellen wat wel en niet fijn is.
Blijven praten is vaak belangrijker dan een perfecte oplossing vinden.
Kinderen begrijpen vaak meer dan je denkt
Heb je jonge kinderen? Leg dan op een eenvoudige manier uit wat artrose is. Bijvoorbeeld dat je gewrichten soms pijn doen en dat je daardoor niet altijd kunt rennen of tillen.
Kinderen vinden het meestal fijn als ze weten wat er aan de hand is. Vertel ook vooral wat je nog wél samen kunt doen.
Vrienden en familie
Soms begrijpen vrienden of familie niet waarom je de ene dag veel kunt en de andere dag weinig. Dat komt doordat klachten bij artrose kunnen wisselen.
Wees eerlijk als iets niet lukt. Je hoeft je daar niet schuldig over te voelen. Vaak vinden mensen het juist prettig als ze weten waar ze rekening mee kunnen houden.
Wanneer is extra hulp prettig?
Soms zet artrose een relatie onder druk. Bijvoorbeeld als er veel zorgen zijn, de communicatie moeilijk verloopt of één van beiden zich overbelast voelt.
Een gesprek met een fysiotherapeut, ergotherapeut, praktijkondersteuner of maatschappelijk werker kan dan helpen. Zij kunnen meedenken over praktische oplossingen en hoe je samen met de veranderingen omgaat.
10 tips voor een sterke relatie bij artrose
Praat open over je klachten. Je partner kan alleen rekening houden met wat hij of zij weet.
Vertel ook wat nog wél goed gaat. Artrose hoeft niet alles te bepalen.
Vraag om hulp als dat nodig is. Dat is geen teken van zwakte.
Blijf zoveel mogelijk zelf doen. Dat geeft vertrouwen en zelfstandigheid.
Maak samen plannen die haalbaar zijn. Pas activiteiten aan in plaats van ze helemaal te schrappen.
Neem op tijd rust. Zo houd je energie over voor de dingen die belangrijk zijn.
Blijf aandacht besteden aan elkaar. Een gesprek, knuffel of samen lachen maakt veel verschil.
Zoek samen naar oplossingen. Denk aan hulpmiddelen of een andere taakverdeling.
Wees geduldig. Zowel jij als je partner moeten wennen aan de veranderingen.
Vraag hulp als jullie vastlopen. Je hoeft het niet alleen te doen.
